Құрылыстағы жобалық менеджмент саласындағы басшыларды іріктеу

2026 жылдан бастап Қазақстандағы құрылыс және девелопмент нарығы күрделі трансформация кезеңіне аяқ басты. Жаңа Құрылыс кодексінің толық қолданысқа енуі және мемлекеттік цифрлық жүйелерге көшу талаптары жобалық менеджменттің рөлін түбегейлі өзгертті. Енді компанияларға тек процестерді қадағалайтын менеджерлер емес, қатаң реттеушілік ортада, цифрландыру мен сейсмикалық қауіпсіздік талаптары жағдайында күрделі инфрақұрылымдық жобаларды басқара алатын стратегиялық көшбасшылар қажет. Бұл ретте мүлікті дамыту (девелопмент) бағытындағы жобалардың дамуы жаңа деңгейге көтерілуде.

Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі бекіткен жаңа нормативтерге сәйкес, 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап мемлекеттік цифрлық жүйелерге «бір терезе» қағидаты бойынша толық көшу міндеттеледі. Бұл өзгерістер BIM және цифрлық құрылыс технологияларын еркін меңгерген мамандарға деген сұранысты күрт арттырды. Сонымен қатар, Алматы, Тараз және Шымкент сияқты өңірлерде сейсмикалық қауіпсіздік талаптарының күшейтілуі жобаларды басқарудағы тәуекелдерді бағалау құзыреттерін бірінші орынға шығарып отыр.

Нарық құрылымы негізінен төрт ірі сегментке бөлінген: мемлекеттік инфрақұрылым, ірі монополиялардың желілері, өнеркәсіптік нысандар және тұрғын үй құрылысы. «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ бағдарламалары мен энергетикалық секторды модернизациялаудың 2026-2030 жылдарға арналған ұлттық жобасы аясында құрылыс жобаларының директорларын іздеу бәсекелестігі жоғары деңгейге жетті. Бұл басшылар халықаралық стандарттарды жергілікті нарық ерекшеліктерімен ұштастыра отырып, көпсалалы командаларды басқаруға тиіс. Жобаның қаржылық тиімділігін қамтамасыз ету үшін шығындарды басқару мамандарымен тығыз байланыста жұмыс істеу маңызды.

Кадрлық қамтамасыз ету мәселесінде біліктілік талаптары қатаңдатылды. 1-ші және 2-ші деңгейдегі нысандарда жұмыс істеу үшін кемінде үш сертификатталған сарапшының болуы міндетті. Осыған байланысты, жобаларды іске асыру жөніндегі басшыларды тарту кезінде олардың тек инженерлік білімі ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік сараптама порталдарымен интеграциялана жұмыс істеу және генеративті дизайн технологияларын қолдану қабілеттері басты назарға алынады. Инженерлік желілердің күрделенуіне байланысты инженерлік жүйелер мен MEP бағытындағы сарапшылардың рөлі де артып келеді.

Географиялық тұрғыдан алғанда, Алматы қаласы жобалық институттар мен сейсмикалық күрделі құрылыстардың орталығы ретінде негізгі таланттар хабы болып қала береді. Астана мемлекеттік инвестициялық жобаларды басқару орталығы болса, Атырау мен Ақтөбе өнеркәсіптік құрылыс сарапшыларын тартады. Алдағы жылдары инфляциялық қысым мен білікті кадрлардың тапшылығы жағдайында жоғары деңгейлі жобалық менеджерлерді ұстап қалу үшін компанияларға икемді сыйақы жүйелері мен ұзақ мерзімді ынталандыру бағдарламаларын енгізу қажет болады.