การสรรหาผู้บริหารด้านระบบโครงข่ายไฟฟ้าดิจิทัล

การปรับโครงสร้างของภาคพลังงานไทยกำลังก้าวเข้าสู่จุดเปลี่ยนที่สำคัญในช่วงปี 2569-2573 โดยระบบโครงข่ายไฟฟ้าแบบดั้งเดิมกำลังถูกเปลี่ยนผ่านไปสู่สถาปัตยกรรมแบบกระจายศูนย์และควบคุมด้วยซอฟต์แวร์ แรงผลักดันจากร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (PDP 2024) ที่ตั้งเป้าสัดส่วนพลังงานสะอาดถึงร้อยละ 51 ภายในปี 2580 รวมถึงเป้าหมาย Net Zero Emissions ทำให้การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลด้านพลังงานกลายเป็นวาระระดับชาติ สำหรับผู้บริหารระดับสูงที่ดูแลทิศทางของ ภาคพลังงานและสาธารณูปโภค (EN) ความท้าทายสูงสุดในระยะนี้คือการสรรหาบุคลากรกลุ่ม Hybrid Professional ที่มีความสามารถในการเชื่อมโยงวิศวกรรมไฟฟ้ากำลังเข้ากับการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่และเทคโนโลยี IoT ซึ่งปัจจุบันมีอุปทานจำกัดอย่างมากในตลาดแรงงาน

โครงสร้างตลาด Grid Digitalization ของไทยมีลักษณะกึ่งรวมศูนย์ โดยมีรัฐวิสาหกิจด้านพลังงานเป็นแกนกลางในการขับเคลื่อนอุปสงค์แรงงาน โครงการขนาดใหญ่เช่น Grid Modernization และศูนย์พยากรณ์การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน (REFC) ของ กฟผ. รวมถึงการพัฒนาระบบ Smart Metro Grid ของ กฟน. กำลังสร้างความต้องการบุคลากรในบทบาทใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน การเตรียมบังคับใช้ข้อกำหนดการเปิดใช้ระบบโครงข่ายไฟฟ้าแก่บุคคลที่สาม (TPA Code) โดยสำนักงาน กกพ. จะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่เปิดโอกาสให้ภาคเอกชนเข้าสู่ตลาดมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการแข่งขันแย่งชิงตัวผู้บริหารที่สามารถจัดการทรัพยากรพลังงานแบบกระจายศูนย์ (DER) และยกระดับประสิทธิภาพการปฏิบัติการด้านสาธารณูปโภคระหว่างกลุ่มรัฐวิสาหกิจและพันธมิตรเอกชนในรูปแบบ Consortium

พลวัตของกำลังคนในปัจจุบันกำลังเผชิญกับแรงกดดันเชิงโครงสร้างสองประการ ได้แก่ ช่องว่างทางทักษะระหว่างภาควิชาการและอุตสาหกรรมจริง และปัญหาการเกษียณอายุของวิศวกรอาวุโสในองค์กรภาครัฐ ซึ่งส่งผลกระทบต่อการถ่ายโอนความรู้เชิงปฏิบัติ แม้สถาบันการศึกษาชั้นนำจะผลิตบัณฑิตด้านวิศวกรรมไฟฟ้าและคอมพิวเตอร์ออกมาอย่างต่อเนื่อง แต่ผู้เชี่ยวชาญระดับสูงในสาขา Grid Integration, ระบบกักเก็บพลังงาน (BESS) และความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์สำหรับโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานยังคงขาดแคลน ภาวะดังกล่าวทำให้เกิด Scarcity Premium ในตลาดแรงงาน โดยผู้เชี่ยวชาญด้าน SCADA หรือระบบบริหารจัดการพลังงาน (EMS) มักได้รับค่าตอบแทนสูงกว่าตำแหน่งเทียบเท่าในอุตสาหกรรมอื่นถึงร้อยละ 20-40 โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑลซึ่งเป็นศูนย์กลางของตลาดแรงงานใน ประเทศไทย

เมื่อมองไปข้างหน้าจนถึงปี 2573 การบูรณาการโครงสร้างพื้นฐานยานยนต์ไฟฟ้า (V2G) และการขยายตัวของระบบ Microgrid ในพื้นที่อุตสาหกรรม โดยเฉพาะในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) จะยิ่งทำให้ความต้องการผู้นำด้านข้อมูลปฏิบัติการ (Operational Data Directors) และวิศวกรบริหารความยืดหยุ่นของระบบโครงข่ายมีความซับซ้อนมากขึ้น องค์กรที่ต้องการรักษาความสามารถในการแข่งขันจำเป็นต้องวางกลยุทธ์การสรรหาเชิงรุก โดยอาจต้องพิจารณาเทียบเคียงทักษะจากกลุ่มงานที่ใกล้เคียงกัน เช่น ระบบโครงข่ายและสายส่งไฟฟ้า เพื่อดึงดูดผู้บริหารที่สามารถบริหารจัดการทั้งความมั่นคงของระบบไฟฟ้าและยุทธศาสตร์ดิจิทัลได้อย่างไร้รอยต่อ