การสรรหาผู้บริหารระดับสูงด้านซอฟต์แวร์ที่เป็นเครื่องมือแพทย์ (SaMD)

ภูมิทัศน์ของระบบสาธารณสุขในประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่จุดเปลี่ยนผ่านที่สำคัญ โดยซอฟต์แวร์ที่เป็นเครื่องมือแพทย์ (Software as a Medical Device หรือ SaMD) ได้ยกระดับจากการเป็นเพียงเทคโนโลยีสนับสนุนมาสู่การเป็นกลไกหลักในการวินิจฉัยและดูแลรักษาผู้ป่วย การเปลี่ยนแปลงนี้ขับเคลื่อนโดยนโยบายสุขภาพดิจิทัลระดับชาติ การขยายตัวของกลุ่มผู้สูงอายุที่ต้องการการติดตามสุขภาพระยะไกล และการลงทุนอย่างต่อเนื่องของกลุ่มโรงพยาบาลเอกชนชั้นนำ สำหรับทิศทางตั้งแต่ปี พ.ศ. 2569 ถึง 2573 ตลาด SaMD ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกและประเทศไทยมีแนวโน้มเติบโตอย่างก้าวกระโดด ซึ่งส่งผลให้ความต้องการผู้นำระดับบริหารใน อุตสาหกรรมชีววิทยาศาสตร์และสุขภาพ ที่มีความเข้าใจทั้งในมิติของเทคโนโลยีเชิงลึกและกระบวนการทางคลินิกเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

ปัจจัยด้านกฎระเบียบและข้อบังคับได้กลายมาเป็นตัวกำหนดทิศทางเชิงกลยุทธ์และความเสี่ยงทางธุรกิจ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ปรับปรุงแนวทางกำกับดูแล SaMD และปัญญาประดิษฐ์ทางการแพทย์อย่างต่อเนื่อง โดยแบบฟอร์มการจดทะเบียนสถานประกอบการฉบับใหม่ที่มีผลบังคับใช้ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2569 ได้กำหนดมาตรฐานที่เข้มงวดขึ้นสำหรับซอฟต์แวร์ทางการแพทย์แบบสแตนด์อโลน การปฏิบัติตามมาตรฐาน ISO 13485:2016 ข้อกำหนดด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ และ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ทำให้องค์กรต่างๆ ต้องเร่งคว้าตัวผู้บริหารด้านกฎระเบียบ (Regulatory Affairs) และการประกันคุณภาพ (Quality Assurance) ที่สามารถบูรณาการข้อกำหนดทางกฎหมายเข้ากับวงจรการพัฒนาซอฟต์แวร์ได้อย่างไร้รอยต่อ ความซับซ้อนนี้ทำให้การสรรหาบุคลากรในกลุ่ม เครื่องมือแพทย์ ต้องมุ่งเน้นไปที่ผู้มีความเชี่ยวชาญแบบคู่ขนานทั้งด้านเทคโนโลยีและข้อกำหนดทางการแพทย์

โครงสร้างตลาด SaMD ในประเทศไทยกำลังขยายตัวจากการเป็นเพียงผู้นำเข้าและจัดจำหน่าย ไปสู่การเป็นศูนย์กลางการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ระดับท้องถิ่น บริษัทข้ามชาติหลายแห่งเริ่มปรับโครงสร้างองค์กรเพื่อสร้างทีมพัฒนาซอฟต์แวร์ในประเทศ ขณะที่กลุ่มโรงพยาบาลเอกชนขนาดใหญ่และสตาร์ทอัพด้านเทคโนโลยีสุขภาพต่างเร่งพัฒนาระบบสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิก (Clinical Decision Support System) และระบบติดตามผู้ป่วยทางไกล การแข่งขันที่เข้มข้นในภาคส่วน เทคโนโลยีการแพทย์และการวินิจฉัยโรค (EN) รวมถึงกลุ่ม เทคโนโลยีการแพทย์ (MedTech) และ การวินิจฉัยโรค ส่งผลให้เกิดการแย่งชิงตัวบุคลากรระดับสูง โดยเฉพาะผู้ที่สามารถเชื่อมโยงวิสัยทัศน์ทางธุรกิจเข้ากับความเป็นไปได้ทางวิศวกรรมซอฟต์แวร์

พลวัตของตลาดแรงงานในปัจจุบันกำลังเผชิญกับภาวะขาดแคลนบุคลากรที่มีทักษะเฉพาะทาง แม้ประเทศไทยจะสามารถผลิตวิศวกรซอฟต์แวร์ได้จำนวนมาก แต่ผู้ที่มีประสบการณ์ในสภาพแวดล้อมที่ถูกควบคุมด้วยกฎระเบียบทางการแพทย์ยังมีจำกัด บทบาทใหม่ๆ เช่น วิศวกรปัญญาประดิษฐ์และการเรียนรู้ของเครื่อง (AI/ML Engineer) สำหรับการวิเคราะห์ภาพทางการแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์สำหรับอุปกรณ์ทางการแพทย์ และวิศวกรตรวจสอบความถูกต้องของซอฟต์แวร์ที่เชี่ยวชาญมาตรฐาน IEC 62304 กลายเป็นตำแหน่งที่เป็นที่ต้องการสูงสุด โดยเฉพาะในกลุ่ม เครื่องมือแพทย์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ซึ่งนายจ้างยินดีเสนอค่าตอบแทนในระดับพรีเมียมเพื่อดึงดูดและรักษาผู้มีความสามารถเหล่านี้ไว้

ในเชิงภูมิศาสตร์ กรุงเทพมหานครและปริมณฑลยังคงเป็นศูนย์กลางหลักของการจ้างงานและการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ เนื่องจากเป็นที่ตั้งของสำนักงานใหญ่บริษัทข้ามชาติและหน่วยงานกำกับดูแล อย่างไรก็ตาม นิคมอุตสาหกรรมในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) กำลังก้าวขึ้นมาเป็นฐานการพัฒนาที่สำคัญ ขณะที่เชียงใหม่เริ่มมีบทบาทในฐานะศูนย์กลางของสตาร์ทอัพด้านสุขภาพดิจิทัล การทำความเข้าใจภูมิทัศน์การกระจายตัวของบุคลากรทั่ว ประเทศไทย จึงเป็นกุญแจสำคัญสำหรับองค์กรที่ต้องการสร้างทีมงานที่แข็งแกร่งและพร้อมรับมือกับความท้าทายในทศวรรษหน้า